Groene Limes rondom en door Houten

De Milieu Werkgroep Houten stelt voor om een ecologische verbindingszone tussen Heuvelrug en Lek binnen vijf jaar aan te leggen. Deze verbindingszone loopt vanaf Oud Rijsenburg tot de Honswijkerplas bij de Lek. Zie de kaart op de volgende pagina. Deels gaat deze zone door wijken van Houten Zuid. Daarmee willen we een geleidelijke overgang van stedelijke omgeving naar landelijke natuur te scheppen.

Doel. Ons doel is dat plant (zaden) en dier (klein en groot) zich eenvoudiger kunnen verplaatsen binnen de zone Heuvelrug en Lek. We hebben we echter met verschillende landschappen te maken, bijvoorbeeld “Heidebebossing”i(Rijsenburg), “Oude bossen op zandgronden” (Driebergen), “Ooibossen” (Beverweerd, Sterkenburg en Wickenburg) en “Rivierengebied” ( Werkhoven, ’t Goy en Schalkwijk) en overgangen daartussen. Het is niet zeker dan wel noodzakelijk dat kleine organismen de gehele weg tussen Heuvelrug en Lek (en omgekeerd) zullen afleggen. Met deze verbindingszone willen wij vooral de natuurwaarden, in het bijzonder de biodiversiteit aan de oost- en zuidkant van Houten vergroten. Tegelijkertijd willen we dit gebied beschermen tegen ruimteclaims die de versterking van de biodiversiteit tegengaan. Met deze cruciale zone willen wij de natuur in de provincie versterken als aanvulling op de provinciale plannen. Op de UPLG kaart (zie verderop) met robuuste natuurverbindingen staat deze verbindingszone tussen Heuvelrug en Lek ingetekend.

Motivatie. Volgens het Aanvalsplan Landschap (samen voor biodiversiteit) is er in het gebied sprake van 6% groenblauwe dooradering, waarbij het Aanvalsplan 10% als doel aanhoudt. De provincie streeft met haar UPLG naar meer groenblauwe dooradering voor Kromme Rijngebied en Schalkwijk. In agrarisch gebied is er de afgelopen 35 jaar sprake van een dalende trend van circa 125 naar circa 75 voor de soorten van de Basiskwaliteit Natuur (BKN)iii. De basiskwaliteit van deze verbindingszoneiv is overwegend D, de voorlaatste lage score. Het gebied rond de Lange Uitweg in Schalkwijk heeft een score C, daarentegen scoort het gebied rond de Achterdijk een E (zeer lage natuurwaarde). Het is goed om te realiseren dat kwaliteit A het minimum is en wordt gezien als vertrekpunt voor een rijkere biodiversiteit.

Uitvoering en middelen. Als aanjager en verbinder willen we graag samenwerken met Boerennatuur Utrecht Oost, de gemeenten Houten en Bunnik, de provincie Utrecht en het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR). Boerennatuur Utrecht Oost kan de werkzaamheden laten uitvoeren met middelen van de provincie, gemeenten en HDSR, waaronder middelen het uit Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) voor het beheer van landschapselementen. We stellen voor dat we samen met de gemeente de bewoners van Houten-Zuid betrekken bij de versterking van de stedelijke natuur. We willen graag samenwerken met het SBNL Natuurfonds, in het bijzonder voor het Eiland van Schalkwijk (einde verbindingszone). Andere organisaties zoals het Utrechts Landschap, de werkgroep Kromme Rijn corridor en Landschap en Erfgoed willen we bij ons initiatief betrekken. De gemeente Houten en Bunnik vragen we om één raamvergunning af te geven voor de aanpassingen. Landschapselementen Om de biodiversiteit te verhogen willen we de volgende elementen inzetten: kruidenrijke strook, poeltje, lage heg, struweel (haag of rand), natuurvriendelijke oever, rij met knotwilgen, hoogstam fruitbomen en solitaire bomen, kortom terugkeer naar meer afwisseling in het landschap.

Monitoring. Om te bepalen wat het resultaat is van de aanleg van deze verbindingszone willen we gebruikmaken van de gebiedsgerichte monitoring van de Basiskwaliteit Natuur. Voor het bepalen van de migratie binnen de zone willen een aantal sleutelsoorten kiezen, rekening houden met de verschillende biotopen.