Vragenlijst (voor inwoners) over middelengebruik in Houten

De meeste respondenten geven aan bij de ouders te wonen. Daarnaast zijn er enkelen die in een andere woonsituatie verkeren zoals een LAT-relatie , co-ouderschap , of zijn getrouwd.

Respondenten werken in een breed scala aan sectoren, waarbij geen enkele beroepsgroep duidelijk domineert. Er is een lichte nadruk op financiële en communicatiesectoren.

Veel respondenten noemen verveling als een belangrijke reden waarom jongeren in Houten alcohol drinken. Ze noemen sociale druk en de toegankelijkheid van alcohol vaak als factoren die bijdragen aan alcoholgebruik onder jongeren. Daarnaast noemen ze het verlangen naar volwassenheid en het ontdekken van grenzen als redenen voor alcoholgebruik. Sommige respondenten wijzen op het gebrek aan leuke uitgaansmogelijkheden als een factor die jongeren naar alcohol doet grijpen. Ook noemen ze gezelligheid en het willen verdoven van gevoelens als motieven. Het normaliseren van alcoholgebruik in de omgeving zien respondenten ook als een invloedrijke factor.

Veel respondenten benadrukken het belang van betere ouderlijke controle en meer voorlichting en educatie om alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. Ouders zouden meer betrokken moeten zijn, het goede voorbeeld moeten geven en in gesprek moeten gaan met hun kinderen. 

Daarnaast noemen ze dat jongeren alternatieven moeten krijgen aangeboden zoals sport, cultuur of vrijwilligerswerk, zodat ze minder geneigd zijn om te drinken uit verveling of sociale druk. Ook het aanpakken van onderliggende problemen zoals stress, angst en de sociale norm rondom alcoholgebruik wordt als belangrijk gezien.

Sommigen pleiten voor strengere handhaving van de alcoholwet en beperking van de verkoop van alcohol, bijvoorbeeld door betere controle bij verkooppunten en het tegengaan van doorgeven van alcohol aan minderjarigen. Ook noemen ze dat er minder reclame voor alcohol moet zijn en dat de beschikbaarheid in supermarkten aangepakt moet worden.

Een aantal respondenten vindt dat we niet alle alcoholgebruik als probleem moeten zien en dat te strenge maatregelen ook averechts kunnen werken. 

Verder noemen respondenten innovatieve ideeën zoals het inzetten van influencers op social media en het vernieuwen van educatiecampagnes. Ook adviseren ze om specialisten te raadplegen en gebruik te maken van bewezen methoden.

Samenvattend ligt de nadruk op ouderlijke betrokkenheid, alternatieven bieden voor jongeren, meer voorlichting en educatie (ook vernieuwend), strengere handhaving en beperking van beschikbaarheid, maar ook op het aanpakken van onderliggende oorzaken en het niet overdrijven van het probleem.

De meest genoemde reden waarom jongeren in Houten beginnen met roken is sociale druk. Vrijwel alle respondenten noemen dit de belangrijkste factor. Dit uit zich in stoer willen doen, erbij willen horen en het kopiëren van gedrag van anderen.

Daarnaast noemen respondenten de toegankelijkheid van e-sigaretten vaak als factor. Die maakt het voor jongeren makkelijk om te beginnen. Hierbij verwijzen ze ook naar de aantrekkelijkheid van smaakjes en het feit dat deze producten nog steeds makkelijk verkrijgbaar zijn.

Ouderlijke invloed is een terugkerend thema: jongeren nemen het gedrag van hun ouders over, of krijgen impliciet goedkeuring als ouders zelf roken.

Andere veelgenoemde redenen zijn nieuwsgierigheid, verveling en het zoeken naar avontuur of grenzen. Ook stress, mentale problemen en het zoeken naar een moment voor zichzelf worden genoemd.

Verder noemen enkele respondenten het verlangen naar volwassenheid als motivatie, net als beïnvloeding door social media en campagnes van de tabakslobby.

Tot slot zijn er opmerkingen over het ontbreken van alternatieven voor jongeren (leegte opvullen), identiteitsvorming en de overgang naar een nieuwe school als risicofactoren. 

Samenvattend: sociale druk, toegankelijkheid van (e-)sigaretten en ouderlijk voorbeeld zijn de meest genoemde redenen. Nieuwsgierigheid, verveling/stress en het zoeken naar volwassenheid of identiteit spelen ook een grote rol.

Bij de vraag 'Welke plekken zou jij graag rookvrij zien?' gaven veel respondenten aan dat er een verbod op roken moet komen waar veel mensen samenkomen zoals openbare ruimten, terrassen, winkelcentra, parken en met name in de buurt van scholen en sporthallen. Sommigen pleiten zelfs voor een volledig rookvrije gemeente of het verbieden van roken in alle openbare ruimtes.

Een andere veelgehoorde wens is dat roken alleen nog thuis of op privéterrein mag. En dat vooral plekken waar kinderen en jongeren komen rookvrij moeten zijn.

Tegelijkertijd is er een groep die vindt dat rookvrije zones niet nodig zijn of zelfs betuttelend zijn. Zij geven aan dat buiten roken geen probleem is, of dat het instellen van rookvrije zones weinig effect heeft omdat mensen dan ergens anders gaan roken. Enkele respondenten geven aan geen mening te hebben of het niet belangrijk te vinden.

Sommige respondenten noemen alternatieve zorgen zoals overlast door alcoholgebruik in plaats van roken, of pleiten voor een algemeen verbod op de verkoop van tabak.

Samenvattend: De meerderheid wil meer rookvrije zones in Houten, vooral rondom scholen, sporthallen en drukbezochte openbare plekken. Een deel wil zelfs een volledig rookvrije gemeente. Tegelijkertijd is er een groep die geen verdere beperkingen wil en het huidige beleid voldoende vindt.

Bij deze vraag konden respondenten meerdere keuzes aangeven:

'Meer voorlichting en educatie' als belangrijkste maatregel om te voorkomen dat jongeren in Houten gaan roken. Dit combineren ze vaak met het idee dat deze voorlichting ook over vapen moet gaan. Ze zien vapen als minstens zo schadelijk of zelfs schadelijker dan roken. Ook noemen ze dat voorlichting niet alleen op scholen, maar ook door ouders gegeven moet worden.

Daarnaast is 'betere ouderlijke controle' een veelgenoemde maatregel. Respondenten vinden dat ouders meer betrokken moeten zijn bij het gedrag van hun kinderen en hen moeten begeleiden en controleren. Tegelijkertijd signaleren ze dat ouderlijke invloed beperkt is, zeker bij pubers.

'Beperking van de verkoop van tabak' wordt ook vaak genoemd. Dit gaat onder andere over het verhogen van de leeftijdsgrens, het moeilijker maken om aan tabak te komen, het duurder maken van tabaksproducten en het aanpakken van illegale (online) verkoopkanalen. Sommigen pleiten zelfs voor een uitfaseerbeleid of een landelijk verbod.

'Strengere handhaving van rookverboden' zien veel respondenten als noodzakelijk. Dit gaat zowel over handhaving op openbare plekken als rond scholen. Sommigen noemen het instellen van meer rookvrije zones.

Opvallend is de aandacht voor vapes: meerdere respondenten vragen om een verbod op vapes of strengere regulering hiervan, omdat deze producten erg populair zijn onder jongeren en makkelijk verkrijgbaar lijken. Ook houden ze de tabaksindustrie verantwoordelijk voor het aantrekkelijk maken van deze producten.

Verder zijn er enkele respondenten die pleiten voor innovatieve of aanvullende maatregelen. Denk aan het investeren in campagnes over sport en bewegen met influencers. Of het achterhalen van de herkomst bij inbeslagname. Ook noemen respondenten dat jongeren altijd wel iets vinden om te experimenteren en dat volledige uitbanning niet realistisch is.

Tot slot zijn er enkele kritische geluiden die aangeven dat te veel verbieden averechts kan werken, of dat loslaten ook een optie is.

Samenvattend: de meeste respondenten pleiten voor een combinatie van meer voorlichting (ook over vapes), betere ouderlijke controle, beperking/verduurzaming van de verkoop (inclusief aanpak illegale verkoop) en strengere handhaving van rookverboden. Vapes worden als groeiend probleem gezien. Enkele respondenten wijzen op de beperkingen van verbieden en het belang van bredere preventieve maatregelen.

Bij de de vraag wat de gemeente kan doen om overlast van sigarettenpeuken te verminderen, gaf een meerderheid van de respondenten aan strengere handhaving en boetes voor het weggooien van peuken aan. Dit soms in combinatie met het idee dat de vervuiler zelf moet opruimen. Ook noemen ze dat taakstraffen of vrijwilligers kunnen helpen bij het opruimen. Sommigen pleiten juist voor zichtbare plekken terwijl anderen minder zichtbaarheid willen om imitatiegedrag te voorkomen. 

Voorlichting en bewustwordings-campagnes worden breed ondersteund met suggesties als het promoten van draagbare asbakjes, bordjes met verwijzingen naar peukenbakken en het benadrukken van positief gedrag. Er wordt ook geadviseerd om aandacht te hebben voor het gebrek aan kennis over de milieuschade van peuken.

Sommige respondenten pleiten voor bronaanpak: minder rokers door ontmoediging van verkoop, rookvrije zones of afkicken stimuleren. Ook wordt genoemd dat landelijke regelgeving en verantwoordelijkheid van producenten belangrijk zijn .

Tot slot zijn er praktische suggesties zoals vaker vegen op plekken waar veel peuken liggen en het beleid rondom hondenpoep als voorbeeld nemen.

De meest genoemde redenen waarom jongeren in Houten drugs gebruiken zijn nieuwsgierigheid en de wens om te experimenteren. Dit is vaak gekoppeld aan het willen ontdekken van grenzen of 'uitproberen.' Sociale druk is ook veel genoemd als belangrijke factor. Daarnaast spelen verveling en het zoeken naar spanning of avontuur een belangrijke rol.

Veel respondenten geven aan dat jongeren drugs gebruiken als een vorm van ontsnapping: door stress, zich ongelukkig voelen, depressie of problemen thuis/school te vergeten of te verdoven. Ook noemen respondenten dat jongeren drugs gebruiken om te ontspannen na (maatschappelijke) prestatiedruk.

De toegankelijkheid van drugs wordt door meerdere respondenten als een belangrijke reden genoemd; het is makkelijk verkrijgbaar en soms zelfs goedkoper dan alcohol. Ook het verlangen naar volwassenheid en het kopiëren van gedrag uit de omgeving of media worden genoemd.

Enkele respondenten wijzen op onwetendheid over de gevolgen van drugsgebruik en het puberbrein ('het zijn pubers). Sommigen noemen specifiek mentale problemen of stress als aanleiding.

In de opmerkingen klinkt ook kritiek op het gelijkstellen van softdrugs en harddrugs in het onderzoek en wordt gewezen op het feit dat alcoholgebruik minstens zo schadelijk kan zijn als softdrugsgebruik.

Samenvattend: Nieuwsgierigheid/experimenteren, sociale druk, verveling/spanning zoeken en ontsnapping aan stress of problemen zijn de meest genoemde redenen voor middelengebruik onder jongeren in Houten. Toegankelijkheid van drugs en invloeden uit de omgeving spelen ook een rol.

De overgrote meerderheid van de respondenten noemt festivals en uitgaansgelegenheden (zoals bars, clubs en discotheken) als de plekken waar volgens hen drugs worden gebruikt.

Slechts enkele respondenten noemen daarnaast specifieke locaties, zoals de omgeving van het Rond, De Droomcirkel, parkeerplaats De Fuik of op en rondom het schoolplein en thuis. De algemene trend is dat drugsgebruik vooral wordt geassocieerd met uitgaan en festivals, met slechts incidentele meldingen van andere plekken.

De meeste respondenten noemen meer voorlichting en educatie als belangrijke maatregel om drugsgebruik onder jongeren in Houten te verminderen. Hierbij wordt specifiek genoemd dat deze voorlichting niet alleen op jongeren gericht moet zijn, maar ook via ouders en andere volwassenen die met jongeren werken. Ook worden het inzetten van ervaringsdeskundigen en het geven van voorlichting op sportverenigingen genoemd.

Daarnaast worden strengere handhaving van drugswetten en betere ouderlijke controle vaak genoemd als effectieve aanpak. Sommigen pleiten voor meer politie op straat, inzet van boa’s of wijkagenten en harder optreden tegen dealers. Ook worden het verhogen van boetes en het sneller straffen genoemd.

Andere veelgenoemde maatregelen zijn het beperken van de verkoop van drugs en het aanpakken van de illegale handel. Er zijn zorgen over jonge dealers in Houten, zelfs kinderen die al op jonge leeftijd drugs en vuurwerk verkopen.

Meerdere respondenten wijzen op het belang van het aanpakken van onderliggende oorzaken zoals mentale gezondheid, onzekerheid, pesten en sociaal welzijn. Ook wordt genoemd dat hulp laagdrempelig en bespreekbaar moet zijn.

Er zijn enkele respondenten die pleiten voor regulering of legalisering van (soft)drugs in plaats van bestrijding, met het argument dat veiligheid belangrijker is dan vermindering. Sommigen vinden dat er geen maatregelen nodig zijn of dat de overheid zich er niet mee moet bemoeien.

Tot slot zijn er opmerkingen over de onduidelijkheid van de vraagstelling (onderscheid hard/softdrugs) en de wens voor een landelijke aanpak.

Respondenten noemen vooral ouders, scholen, sport- en muziekverenigingen, jongerenwerk en buurtgenoten als belangrijke partijen in het voorkomen van middelengebruik onder jongeren. Daarnaast wordt opvallend vaak genoemd dat ervaringsdeskundigen, ex-verslaafden of leeftijdsgenoten/peers een grote rol kunnen spelen, bijvoorbeeld door hun persoonlijke verhalen te delen of als rolmodel op te treden. Ook wordt het belang van politie en handhaving regelmatig genoemd, net als huisartsen en hulpverlening.

Meerdere respondenten benadrukken het belang van goede voorlichting, bijvoorbeeld via social media of door ervaringsdeskundigen op scholen. Sommigen noemen specifiek het inzetten van podcasts of influencers waar jongeren tegenop kijken.

Er zijn ook respondenten die aangeven dat het gesprek aangaan en openheid belangrijker zijn dan alleen het voorkomen van gebruik. Een enkeling vindt dat de focus niet op voorkomen moet liggen, maar op verantwoord gebruik en schadebeperking. Verder worden kerken, moskeeën en de samenleving als geheel incidenteel genoemd als mogelijke bijdragers.

Tot slot zijn er enkele respondenten die aangeven dat niemand iets doet, of juist niet bemoeien een optie is.

Veel respondenten geven aan dat de vraag voor hen niet van toepassing is omdat hun kinderen te jong zijn, volwassen zijn of niet meer thuis wonen.

Onder de ouders met thuiswonende kinderen worden de volgende aanpakken het vaakst genoemd:

• Het goede voorbeeld geven door zelf geen middelen te gebruiken.
• Regelmatig praten over de gevaren van middelengebruik.
• Duidelijke regels en grenzen stellen.
• Toezicht houden op activiteiten en vrienden.

Enkele respondenten noemen het zoeken van hulp bij professionals indien nodig.

Er is ook aandacht voor open communicatie en het bespreekbaar maken van middelengebruik zonder te oordelen of te verbieden. Sommigen benadrukken het belang van het ondersteunen van zelfvertrouwen en het bespreekbaar maken van alles thuis.

Enkele respondenten geven aan dat ze als grootouder of tante betrokken zijn en het onderwerp op hun manier bespreekbaar maken.

Er zijn ook kritische noten over het beleid: zo wordt genoemd dat alcoholgebruik vaak ernstiger is dan softdrugsgebruik en dat een streng verbod (zoals NIX18) middelengebruik kan verplaatsen naar andere middelen.

Tot slot noemen enkelen dat ze hun kinderen willen leren hun eigen grenzen aan te voelen en keuzes te maken of dat ze ervaringen uit de familie gebruiken als voorbeeld.

Veel respondenten geven aan geen of weinig bijdrage te (willen of kunnen) leveren aan het beperken van gezondheidsschade onder jongeren door middelengebruik. Redenen hiervoor zijn onder andere dat zij het zien als de verantwoordelijkheid van ouders, scholen of de gemeente of omdat ze geen direct contact hebben met jongeren. Sommigen vinden het simpelweg niet hun taak of hebben geen interesse.

Een andere veelgehoorde opvatting is dat jongeren en hun ouders zelf verantwoordelijk zijn voor hun gedrag. Enkele respondenten noemen dat kinderen toch hun eigen keuzes maken, ondanks voorlichting of ouderlijke betrokkenheid.

Een kleine groep geeft aan wel een bijdrage te willen leveren, bijvoorbeeld door het gesprek aan te gaan met jongeren of kleinkinderen een voorbeeldfunctie te vervullen door niet in het openbaar middelen te gebruiken of door te signaleren en het melden van risicogedrag. Ook wordt genoemd dat men als ouder vooral moet zorgen voor goede opvoeding, zodat kinderen zelf bewuste keuzes maken.

Enkele respondenten uiten kritiek op de vragenlijst zelf of de aanpak van het probleem, bijvoorbeeld dat harddrugs en softdrugs niet gelijk behandeld moeten worden of dat het gevaarlijk kan zijn om jongeren aan te spreken. Sommigen geven aan alleen bij te dragen door enquêtes in te vullen.

Tot slot zijn er enkele suggesties voor meer structurele aanpak zoals het aanpakken van dealers en meer voorlichting over maatschappelijke schade en wordt benoemd dat bepaalde groepen jongeren moeilijk te bereiken zijn zonder inzet van hun eigen peers.

De meeste respondenten vinden dat de gemeente Houten een actieve rol moet spelen in het voorkomen van middelengebruik onder jongeren, vooral door voorlichting en educatie, het ondersteunen van preventieprogramma's, samenwerking met scholen en sportverenigingen en het organiseren van bewustwordingscampagnes. Ook handhaving van wetten en regels wordt vaak genoemd als belangrijke taak.

Meerdere respondenten benadrukken het belang van een integrale aanpak: niet alleen straffen of preventie, maar een mix van maatregelen die aansluit bij de actuele problematiek. Het bieden van alternatieven voor jongeren in hun vrije tijd wordt ook vaak genoemd als preventieve maatregel tegen verveling en middelengebruik. Investeren in het geestelijk welzijn en de sociale veiligheid van jongeren wordt als belangrijk gezien evenals het zorgen dat jongeren zich gezien en gehoord voelen.

Enkele respondenten vinden dat de verantwoordelijkheid vooral bij ouders ligt en niet bij de gemeente. Sommigen pleiten zelfs voor boetes voor ouders of het confronteren van kinderen samen met hun ouders. Een enkeling vindt dat de gemeente geen rol heeft of dat er belangrijkere problemen zijn.

Verder worden specifieke suggesties gedaan zoals het aanpakken van dealers gebruik maken van materialen van het Trimbos-instituut en samen optrekken met andere gemeenten of het rijk. Ook wordt genoemd dat preventie zo vroeg mogelijk moet beginnen en dat kleinere klassen op scholen kunnen bijdragen aan het voorkomen van middelengebruik.

Samenvattend: er is brede steun voor een actieve, veelzijdige rol van de gemeente gericht op preventie, educatie, handhaving en het bieden van alternatieven, maar er zijn ook geluiden die pleiten voor meer verantwoordelijkheid bij ouders of die de rol van de gemeente juist minimaliseren.